Czyściej i taniej. Czy to się opłaca?

Iveco Daily Natural Power to sztandarowy pojazd CNG włoskiej marki. Przy standardowej liczbie zbiorników zasięg Daily wynosi ok. 300–350 km
Iveco Daily Natural Power to sztandarowy pojazd CNG włoskiej marki. Przy standardowej liczbie zbiorników zasięg Daily wynosi ok. 300–350 km

W razie wyczerpania się gazu system automatycznie przełącza zasilanie na benzynę: zbiornik benzyny o pojemności 15 l gwarantuje bezpieczne dotarcie do stacji paliw CNG w trybie „oszczędnościowym”, ponieważ na tym zbiorniku benzyny można pokonać ponad 100 km. Oczywiście nie dotyczy to jednak Polski, gdzie „gęstość” tego typu stacji jest minimalna. Z ekonomicznego punktu widzenia wybór zasilania CNG jest korzystną alternatywą dla tradycyjnego paliwa, gwarantując bardzo niskie koszty eksploatacji: w przypadku Ducato 140 Natural Power, aby zatankować metan do pełna przy dzisiejszych cenach, wystarczy ok. 160 zł.

Wracając jeszcze do trybu jazdy na benzynie, trzeba pamiętać, że silnik Ducato przechodzi wtedy w inną – oszczędnościową – charakterystykę pracy. Samochód traci całą dynamikę – zostaje włączony ogranicznik prędkości (maksymalnie 85 km/h), samochód charakteryzuje się bardzo słabym przyspieszeniem, spalając przy tym mniej więcej 15 l benzyny na 100 km.

CNG

Jeszcze tańszym paliwem jest sprężony gaz ziemny (CNG – Compressed Natural Gas). Jest to paliwo naturalne składające się głównie z metanu. Ma jeszcze wyższą niż LPG liczbę oktanową (110 do 120). Masa 1 m3 tego gazu, odpowiadająca energetycznie 1 l benzyny lub 1,3 l LPG, wynosi ok. 0,7 kg. Największym problemem eksploatacyjnym jest tankowanie i magazynowanie CNG w samochodzie, ponieważ wymagane jest do tego znacznie wyższe ciśnienie rzędu 200–250 bar, konieczna jest droższa i?bardziej skomplikowana technicznie stacja napełniania, a także mocniejsze, a co za tym idzie o wiele cięższe zbiorniki stalowe lub kompozytowe. Muszą one też mieć większą objętość, przez co nie można w prosty sposób zastąpić nimi zbiornika na tradycyjne paliwo płynne. CNG jako paliwo ma wiele zalet – najważniejsze to możliwość zastosowania zarówno w silnikach z zapłonem iskrowym, jak i samoczynnym, ciche spalanie (gaz spala się wolniej niż benzyna czy sprężony w cylindrze olej napędowy), czystość spalin (niemal nie ma w nim węglowych cząstek stałych), w razie rozszczelnienia instalacji ten lżejszy od powietrza gaz błyskawicznie rozprasza się i ulatuje do atmosfery (nie zalega przy ziemi jak LPG, nie rozlewa się jak płyny – benzyna i olej napędowy). Cena 1 m3 CNG to obecnie ok. 3–3,3 zł.

Wnętrza kabin Ducato i innych „gazowców” są dokładnie takie same jak w samochodach zasilanych olejem napędowym. Nad wszystkim czuwa elektronika
Wnętrza kabin Ducato i innych „gazowców” są dokładnie takie same jak w samochodach zasilanych olejem napędowym. Nad wszystkim czuwa elektronika

LPG

Według różnych szacunków w Polsce tym paliwem jest już zasilanych ok. 3 mln pojazdów, głównie samochodów osobowych. LPG ma wartość opałową niższą niż benzyna, za to ma bardzo wysoką liczbę oktanową – od 90 do 115, a spalając się, emituje bardzo czyste spaliny. Masowe wykorzystanie LPG w samocho­ dach zawdzięczamy jego niskiej cenie: 1 litr LPG to 45–50% ceny 1 litra benzyny, obecnie jest to poniżej 2 zł. Nawet wtedy, gdy potrzeba go ok. 10–20% więcej niż benzyny, rachunek ekonomiczny jest prosty. Jako podstawowe paliwo LPG może być wykorzystywany jedynie w silnikach z zapłonem iskrowym. W jednostkach z zapłonem samoczynnym to jedynie paliwo pomocnicze.

LNG

(skrót od ang. Liquefied Natural Gas) jest to schłodzony poniżej –162°C gaz ziemny (metan), który przy tej temperaturze zmienia się w ciecz, zmniejszając swą objętość aż 600 razy. Przechowywany i transportowany w zbiornikach kriogenicznych (doskonale izolowanych). W przypadku długotrwałego przechowywania LNG w zbiorniku jego temperatura podnosi się, metan odparowuje, ciśnienie wzrasta i jego nadmiar usuwany jest do atmosfery. Z tego powodu, korzystanie z LNG wymaga zmiany filozofii tankowania: tankujemy tyle, ile wyjeździmy, a nie na zapas.

Autor: Tomasz Marszałek