Pierwsza taka śmieciarka

Fot. HEWEA

Rok temu Wrocław przeprowadził pilotażowy program, którego celem było przetestowanie całkowicie nowego w Polsce systemu odbioru odpadów PRESKO. Efekty pilotażu okazały się na tyle zachęcające, by jeden z dwóch największych wrocławskich operatorów odbioru odpadów zdecydował się na zakup Volvo FM z zabudową PRESKO.

 Pojazd jest wyposażony w manipulator, który pozwala automatycznie podnosić i opróżniać pojemniki na odpady. Kierowca steruje nim z kabiny, poruszając joystickiem i kontrolując cały proces na dwóch monitorach. Manipulator PRESKO to rodzaj żurawia hydraulicznego, z ramieniem rozsuwanym teleskopowo, zakończonym jibem z uchwytem grzybkowym, opatentowanym przez producenta – włoską firmę Nord Engineering. Wprawny kierowca opróżnia pojemnik i odstawia na miejsce w mniej niż 90 sekund.

Fot. HEWEA

Drugi element wyposażenia pojazdu stanowi kompaktor o pojemności 20 m3 i sile zgniotu 5 t. Wykonany jest ze stali Hardox z powłoką antykorozyjną, odpornej na odkształcenia nawet wówczas, gdy zostanie całkowicie wypełniony odpadami. Dodatkowe zabezpieczenie stanowi siatka przeciwko wypadaniu odpadów podczas jazdy. Dopełnieniem całego systemu są pojemniki z uchwytem dopasowanym do chwytaka manipulatora w wersji naziemnej lub podziemnej.
Zabudowę wykonano na podwoziu Volvo FM 380 6×2 z tylną osią wleczoną i kabiną dzienną. Właściwe osiągi zapewnia silnik D11K Euro VID o mocy 380 KM (280 kW) rozwijanej przy 1700–1800 obr/min i maksymalnym momencie obrotowym 1800 Nm osiąganym w przedziale 950–1400 obr/min. Napęd na koła przenoszony jest za pośrednictwem zautomatyzowanej skrzyni biegów I-Shift o 12 przełożeniach i przekładni głównej o pojedynczym przełożeniu (3,08). Z tyłu zastosowano zawieszenie pneumatyczne (nośność 23 t), oś przednia o nośności 9 t ma zawieszenie na resorach parabolicznych, rozstaw osi to 4300 mm.

Fot. HEWEA

Pilotaż na plus
Przeprowadzony minionej zimy pilotaż wykazał, że system spełnia wszystkie oczekiwania zarówno operatora odbioru odpadów, jak i mieszkańców.
Na miejsce testów wybrano osiedle Pilczyce we Wrocławiu, które cechuje zabudowa zróżnicowana, ale typowa dla wielu miast: są tam zarówno bloki z wielkiej płyty, jak i przedwojenne kamienice. W 11 lokalizacjach altany śmietnikowe zamknięto i zastąpiono szeregiem wolnostojących pojemników PRESKO. Takie rozwiązanie miało zdyscyplinować mieszkańców do wrzucania odpadów do pojemników przeznaczonych na odpowiednią frakcję: zmieszane, plastik, papier, szkło. Okazało się to skuteczne – ilość prawidłowo posegregowanych odpadów wzrosła. Raport niezależnej firmy badawczej Wameco wykazał, że udział surowców zebranych w stosunku do łącznej masy odpadów wzrastał z każdym miesiącem pilotażu i wynosił 23,4% w listopadzie 2019 r., 30,8% w grudniu 2019 r., do 31,2% w styczniu 2020.

Fot. HEWEA

Rezygnacja z wiat śmietnikowych na rzecz pojemników PRESKO przyniosła też poprawę komfortu życia na osiedlu. Bałagan przy wolnostojących pojemnikach był zdecydowanie mniejszy niż w wiatach śmietnikowych. Hermetyczna stalowa konstrukcja z automatycznie zamykającą się klapą sprawiła, że nie było wycieków ani nieprzyjemnych zapachów. Szczelne zamknięcie okazało się także zabezpieczeniem przed gryzoniami i możliwością podpalenia odpadów.
Pandemia, która zaczęła się już po rozpoczęciu pilotażu, uwydatniła jeszcze jedną zaletę pojemników PRESKO, wcześniej mało istotną – otóż mieszkańcy otwierają klapę pojemnika bezdotykowo, przez naciśnięcie nogą na pedał. Dzięki wykorzystaniu automatycznego manipulatora bezdotykowy jest też odbiór śmieci.

Fot. HEWEA
Fot. Hewea

Redukcja kosztów pracy
Wrocławski pilotaż potwierdził też inne wnioski płynące z zagranicznych doświadczeń użytkowników systemu (jest on powszechnie stosowany w krajach południowej Europy): jednoosobowa obsługa  oznacza znacznie mniejsze koszty pracy, bo kierowca – operator manipulatora − sam wykonuje zadanie, które zwykle należy do trzyosobowej ekipy. Jest to też praca zdecydowanie bardziej higieniczna (wspomniana wcześniej bezdotykowość) i bezpieczna.

Program pilotażowy został dostrzeżony przez praktycznie wszystkie lokalne media. Materiały telewizyjne, które do tej pory można obejrzeć np. na portalu You Tube, wskazują na jednoznacznie pozytywne opinie mieszkańców i zarządców. Z pewnością interesujące będzie, jak możliwości systemu PRESKO oceni i wykorzysta WPO Alba – jeden z dwóch największych operatorów odbioru odpadów we Wrocławiu i pierwszy polski właściciel pojazdu wyposażonego w nowatorskie rozwiązania.