Historia: Daimler Motor-Lastwagen ciężarówka z 1898 roku

Fot. Daimler Truck

„Close-up” to nazwa cyklu i programu realizowanego w Muzeum Mercedes-Benz. Każda z odsłon stanowi zaskakującą, ciekawą i kształcącą opowieść, kierującą uwagę na detale jednego z pojazdów, eksponatów wystawowych bądź elementu architektury czy aranżacji. Tym razem w centrum uwagi znalazła się ciężarówka z roku 1898 wyposażona w silnik spalinowy – Daimler Motor-Lastwagen.

Daimler Motor-Lastwagen, 1898- Samochód transportowy
Muzeum Mercedes-Benz w swojej stałej ekspozycji prezentuje najstarszy oryginalny samochód ciężarowy na świecie. Jest to Daimler Motor-Lastwagen z roku 1898, zbudowany w firmie Daimler-Motoren-Gesellschaft (DMG). Jego ładowność 1,25 t była, jak na owe czasy, imponująca. Dwucylindrowy silnik o pojemności skokowej 1527 centymetrów sześciennych rozwijał moc 4,1 kW (5,6 KM). Jak to? Tak niewielką moc przy tej masie?

Pracowity pomocnik
Jak ten dawny profesjonalista transportowy radził sobie z pełnym ładunkiem? To bardzo proste – może nie był szybki, ale za to był wytrwały. Jego prędkość maksymalna bez ładunku również nie przekraczała nawet 12 km/h. Jednymi z pierwszych klientów nabywających pojazdy użytkowe DMG były browary. Ciężarówka z roku 1898 mogła przewieźć do gospody dwanaście beczek o pojemności ok. 60 litrów. Powolna jazda z tym ładunkiem wprawdzie upodabniała ją do konnych wozów browarnych, jednak do ich obsługi trzeba było wkładać dużo więcej wysiłku. Dzisiaj w klasie masowej swojego praprzodka operuje już Mercedes-Benz Vito, a nowoczesny Sprinter jeszcze łatwiej radzi sobie z taką objętością transportową. Oba są też dużo szybsze.

Transport w roku 1898
Zaledwie dwa lata wcześniej firma Daimler-Motoren-Gesellschaft sprzedała swoją pierwszą ciężarówkę do Anglii. Samochód jako taki liczył wówczas jedynie dwanaście lat. Samochody osobowe i ciężarowe były na drogach niezwykłą rzadkością. Szczególnie w miastach do transportu ludzi i ładunków wciąż używano wozów konnych. Z kolei transport towarów na większe odległości odbywał się koleją bądź statkiem.

Ekonomiczny logistyk
Właśnie w tej sytuacji pojawił się samochód ciężarowy Daimler, wyspecjalizowany w elastycznym i niezawodnym transporcie ciężkich ładunków, początkowo spotykany głównie w miastach i na krótkich trasach podmiejskich. Taki zakup opłacał się ówczesnemu przewoźnikowi. Ciężarówka była w utrzymaniu tańsza od stajni pełnej żywej siły transportowej. Ponadto przewoźnik mógł rozszerzać swój obszar dostaw, ponieważ nawet z pełnym ładunkiem samochód ciężarowy wciąż był szybszy od porównywalnego pojazdu konnego. Efektywność ekonomiczna i możliwość pozyskiwania rynku – do dziś takie są najważniejsze kryteria zakupu pojazdów użytkowych.

Fot. Daimler Truk

Dopracowana technika
Duża platforma ładunkowa na drewnianych kołach z silnikiem spalinowym – tak w uproszczeniu można by opisać eksponat z roku 1898, znajdujący się w zbiorach Muzeum Mercedes-Benz. Ciężarówka ta była w pełni dostosowana do swoich zadań. Pomimo że powstała zaledwie dwa lata po pierwszym samochodzie ciężarowym z roku 1896, odznaczała się już znacznie nowocześniejszą techniką, a podstawowe właściwości jej najważniejszych elementów pozostają aktualne do dziś. Na przykład silnik umieszczono już z przodu, pod ławką kierowcy, a do kierowania pojazdem służyła przekładnia kierownicza, zastępująca stosowane dotychczas łańcuchy. Przeniesienie napędu przez zębniki w kołach antycypowało nowoczesną oś na zwolnicach planetarnych. Bardzo nowoczesnym rozwiązaniem, jak na rok 1898, było również zastosowanie wydajnej chłodnicy rurkowej do chłodzenia silnika, a także trzech hamulców –działających na oba koła tylne i koło pasowe. Hamulce umieszczone wyłącznie na osi tylnej powszechnie stosowano jeszcze przez wiele lat.

Narzędzie pracy
Kolejne rozwiązania konstrukcyjne odzwierciedlały użytkowe przeznaczenie ciężarówki. Skupiono się bowiem na przewozie ładunków, a nie na wygodzie przewoźnika. W pojeździe bez kabiny był on wystawiony na wiatr i niepogodę. Zresztą dzielił ten los z wozakami konnymi, dlatego podobnie jak oni miał najczęściej pod ręką pelerynę ochronną i koc, złożone na ławce za umieszczoną poziomo żelazną kierownicą. Kierowca ciężarówki Daimler korzystał przynajmniej z resorowanych osi, wyposażonych w resory piórowe z przodu i sprężyny śrubowe z tyłu, choć chroniły one jednak przede wszystkim ładunek i silnik przed drganiami.

Platformy innowacyjności
Najstarszy zachowany samochód ciężarowy na świecie jest zaawansowanym technicznie produktem swoich czasów. Podobnie jak jego dzisiejsze odpowiedniki oferowane przez Daimler Trucks. Gottlieb Daimler byłby zdumiony ich techniką – i prawdopodobnie byłby bardzo dumny z łańcucha rozwoju, jaki zainicjował przed 125 laty.

Fot. Daimler Truck