Po pierwsze – bezpieczeństwo

Na pierwszym miejscu warto właśnie wymienić system wspomagania koncentracji kierowcy. Rozwiązanie takie oferują już w seryjnych pojazdach niektórzy producenci ciężarówek i autobusów. System złożony z kamer i czujników w trybie ciągłym monitoruje kondycję psychofizyczną kierowcy i potrafi rozpoznać zwiększające się zmęczenie (np. mikrozaśnięcia). W razie rozpoznania dekoncentracji prowadzącego system ostrzega go za pomocą symbolu graficznego na wyświetlaczu i/lub sygnału dźwiękowego, zalecając przerwę w jeździe. Z pewnością natomiast przerywa mikrozaśnięcia będące najgroźniejszym wrogiem kierowców zawodowych podróżujących po autostradach.

Martwe pole przyczynia się do powstania wielu kolizji, a w przypadku dużych ciężarówek także wypadków. Współczesne pojazdy mają czujniki wykrywające obiekty w martwym polu (fot. Volvo Trucks)
Martwe pole przyczynia się do powstania wielu kolizji, a w przypadku dużych ciężarówek także wypadków. Współczesne pojazdy mają czujniki wykrywające obiekty w martwym polu (fot. Volvo Trucks)

Kolejnym systemem jest monitor pasa ruchu. Tego rodzaju systemy kontrolują pozycję pojazdu w odniesieniu do pasa ruchu i ostrzegają kierowcę w przypadku niezamierzonego przekroczenia linii wyznaczającej pas. Ostrzeżenie może być przekazywane wizualnie, dźwiękowo lub w postaci wibracji odpowiedniej strony fotela. Monitorowanie odbywa się za pomocą kamer podłączonych do systemu rozpoznającego oznakowanie poziome. Te dwa systemy pomagają zapobiec wypadkom spowodowanym przez dekoncentrację bądź zaśnięcie za kierownicą.
Oprócz tego coraz powszechniej stosuje się aktywne tempomaty – systemy pozwalające na utrzymanie zadanej, bezpiecznej odległości od poprzedzającego pojazdu. Aktywny tempomat, wykorzystując informacje na temat prędkości względnej i odległości od poprzedzającego pojazdu zebrane za pomocą radaru zainstalowanego w przedniej części pojazdu, steruje w razie potrzeby dawkowaniem paliwa lub pracą układu hamulcowego tak, aby utrzymać zadaną odległość.

Są również systemy wspomagające nagłe hamowanie, pozwalające na całkowite zatrzymanie pojazdu przed przeszkodą. Przykładem takiego systemu jest Active Brake Assist 4 stosowany w samochodach Mercedes-Benz. System może zapobiec kolizji pojazdu z nieruchomą przeszkodą poprzez pełne hamowanie, reaguje również (ostrzeganie i/lub hamowanie) na wtargnięcie pieszego oraz ostrzega o przeszkodach (piesi, rowerzyści, słupki i znaki drogowe) znajdujących się w martwym polu podczas pokonywania zakrętów. Podobnymi systemami dysponują również inni wiodący producenci.

Typowo działanie układu polega na wygenerowaniu ostrzegawczego sygnału dźwiękowego. Równocześnie układ hamulcowy zostaje przygotowany do natychmiastowego działania w celu skrócenia czasu ewentualnej reakcji. Następnie w przypadku dalszego braku reakcji ze strony kierowcy następuje uruchomienie układu hamulcowego w trybie hamowania awaryjnego.
Dużym zagrożeniem przy wyższych prędkościach są nagłe awarie ogumienia. Dlatego producenci oferują układy monitoringu ciśnienia w oponach, pozwalające z wyprzedzeniem wykryć rozszczelnienie opony i w wybranych sytuacjach nawet zapobiec jej pęknięciu podczas jazdy. Dodatkowo monitoring i prawidłowe utrzymanie ciśnienia w ogumieniu pozwala na wydłużenie trwałości opon i obniżenie zużycia paliwa.
W przypadku dużych pojazdów użytkowych wiele drobnych zdarzeń i kolizji drogowych wynika z istnienia tzw. martwego pola. Takie sytuacje mają miejsce najczęściej podczas manewrowania, w szczególności w trakcie cofania, skrętu bądź zmiany pasa ruchu. Zagrożenie dotyczy jednak nie tylko ryzyka uszkodzenia pojazdu, ale także potrącenia pieszego znajdującego się w martwym polu. Dlatego producenci zdecydowali się na zastosowanie urządzeń wspomagających, takich jak kamery czy też czujniki cofania. Nowym rozwiązaniem jest elektrycznie ustawiane lustro boczne z funkcją nastawu do manewrowania.

Kamery i radary montowane we współczesnych ciężarówkach pozwalają na wyeliminowanie wielu błędów kierowcy, ale nie powinny stać się przyczyną zmniejszenia jego koncentracji na drodze (fot. Daimler)
Kamery i radary montowane we współczesnych ciężarówkach pozwalają na wyeliminowanie wielu błędów kierowcy, ale nie powinny stać się przyczyną zmniejszenia jego koncentracji na drodze (fot. Daimler)