Praktyczne możliwości wykorzystania systemów informacyjnych
Transport dalekobieżny i dystrybucyjny. Systemy informacyjne w transporcie dalekobieżnym i dystrybucyjnym obejmują przede wszystkim komunikowanie w relacji:
– kierowca/pojazd−infrastruktura komunikacyjna (za pośrednictwem operatora systemu),
– kierowca/pojazd−centrum dyspozycyjne,
– centrum dyspozycyjne−klient,
– kierowca/pojazd−klient.
Urządzenia współpracujące z systemami informacyjnymi mogą stanowić niezależne moduły lub współpracować z systemami pokładowymi, których celem jest wspomaganie zarządzania flotą, oferowanymi przez producentów pojazdów (zarówno ciężarówek, autobusów, jak i pojazdów użytkowych). Obecnie większość europejskich producentów ciężarówek wyposaża swoje pojazdy w systemy, których zadaniem jest wspomaganie zarządzania flotą, np. MAN –TeleMatics, Mercedes-Benz – FleetBoard, Renault – Optifleet, Scania – Fleet Management, Volvo – Dynafleet. W zależności od wymagań klienta narzędzia takie mogą być dowolnie konfigurowane, rozbudowywane także o możliwość współpracy z transportowymi systemami informacyjnymi.
Podobnie jak w pasażerskiem transporcie zbiorowym także i w tym przypadku systemy informacyjne są pomocnym narzędziem w zapewnieniu sprawnej realizacji usługi transportowej w oparciu o aktualne możliwości infrastruktury komunikacyjnej. Dzięki komunikatom otrzymywanym za pośrednictwem infrastruktury umieszonej bezpośrednio przy jezdni lub nad jnią (tablice i ekrany świetlne) oraz komunikatów przesyłanych zdalnie z centrum operatora systemu kierowca ma możliwość szybkiej reakcji i wyboru najbardziej optymalnego przebiegu trasy.
Komunikacja pasażerska. W obszarze transportu zbiorowego systemy informacyjne należą zarazem do najbardziej zaawansowanych i najbardziej popularnych. To właśnie w komunikacji pasażerskiej (zarówno miejskiej, podmiejskiej, jak i międzymiastowej) ze względu na dużą liczbę użytkowników i uczestników procesu transportowego ich stosowanie bardzo szybko przynosi wymierne efekty zarówno ekonomiczne, ekologiczne, jak i społeczne. Zaprojektowanie, wdrożenie i stosowanie systemów informacyjnych w komunikacji zbiorowej przyczynia się do znacznego poprawienia jakości świadczonych usług m.in. poprzez dostosowanie liczby i wielkości pojazdów do rzeczywistego natężenia potoków pasażerskich. To zaś wydatnie wpływa na komfort podróży i jest ważnym impulsem skłaniającym do rezygnacji z transportu indywidualnego (samochodu osobowego) na rzecz komunikacji zbiorowej.
Elementami składowymi tego rodzaju systemów informacyjnych mogą być:
– moduły do gromadzenia i przekazywania informacji do użytkowników systemu za pośrednictwem centrali nadzoru,
– informacja pokładowa: informacja słowna i tekstowa o przebiegu trasy, następnym przystanku, szacowanym czasie przyjazdu, przesiadkach czy opisie ważnych punktów na trasie przejazdu (wyświetlacze ze zmieniającą się treścią komunikatów VMS – Variable Message Signs),
– informacja na przystankach i punktach przesiadkowych: szacowany czas oczekiwania, przebieg, długość trasy i czas przejazdu, informacja o możliwych opóźnieniach i utrudnieniach w ruchu itp.,
– moduły teleinformatyczne wysyłające informacje w postaci SMS lub usługi IVR (Interactive Voice Response), a także współpracujące z aplikacjami na urządzenia mobilne,
– moduły teleinformatyczne pozwalające na integrację z tzw. meblami miejskimi (elementy drobnej architektury wyposażone w multimedialne urządzenia informacyjne).
W rozbudowanych systemach istnieje możliwość przesyłania użytkownikom informacji o możliwości korzystania z różnych (alternatywnych) środków transportu, takich jak wzajemne podwożenie się, wspólne użytkowanie samochodów, rowery publiczne czy obiekty typu „park & ride” (np. informacje o miejscach parkingowych dostępnych w takich obiektach).
Ważną zaletą systemów informacyjnych jest możliwość zarówno wykorzystywania, jak i generowania nowych informacji odnośnie do aktualnej sytuacji w sieci komunikacyjnej przez służby: nadzoru i kontrolni (policja, Inspekcja Transportu Drogowego, nadzór ruchu przedsiębiorstw komunikacji miejskiej) oraz ratownicze (straż pożarna, pogotowie ratunkowe). Tego typu funkcjonalność systemu pozwala z jednej strony na przeprowadzenie sprawnej akcji odpowiednich służb, z drugiej zaś ograniczać powstawanie nadmiernych utrudnień w ruchu, które mogłyby generować nowe zagrożenia.
Autor: Marek Rutka
