Pilotaż pojazdów nienormatywnych

Oklejenie odblaskowe samochodu pilotującego (fot. © Maro Trans)
Oklejenie odblaskowe samochodu pilotującego (fot. Maro Trans)

Edukacja i propozycje zmian

Ogólnopolskie Stowarzyszenie Przewoźników Transportu Nienormatywnego (OSPTN), od lat wspierające firmy zajmujące się transportem ponadgabarytowym, pod koniec 2015 r. podjęło decyzję o rozszerzeniu zakresu swojej działalności o sekcję dotyczącą pilotażu. Celem działania sekcji jest edukacja, zwiększanie świadomości pozostałych użytkowników dróg oraz zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

OSPTN w trakcie konsultacji z najbardziej doświadczonymi firmami pilotującymi w Polsce, które mają niezbędne licencje i doświadczenie np. na rynku niemieckim, doszło do wniosku, że kwestia wyposażenia pojazdu pilotującego, a przede wszystkim zwiększenie świadomości użytkowników dróg oraz doprecyzowanie kursów związanych z kierowaniem ruchem drogowym, to najważniejsze tematy związane z eskortą pojazdów nienormatywnych. Po konsultacjach z ESTA – ogólnoeuropejskim stowarzyszeniem transportu nienormatywnego – OSPTN podjęło kroki mające na celu ujednolicenie wymogów związanych z pilotażem. Dzięki temu wzrośnie bezpieczeństwo na polskich drogach, a zarazem ujednolicone zostaną reguły pilotażu w Unii Europejskiej.

8 kwietnia 2016 r. w czasie spotkania w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa przedstawiciele OSPTN przedłożyli propozycje kompleksowej zmiany rozporządzenia dotyczącego pilotażu pojazdów nienormatywnych, które zakłada m.in:

  1. Wysokość pojazdu pilotującego ma wynosić minimum 1,7 m – zwiększy to widoczność pojazdu pilotującego, a dzięki zobowiązaniu firm pilotujących do posiadania pojazdów w kolorze białym lub srebrnym wszystkie pojazdy pilotujące zostaną zunifikowane w taki sposób, aby za kilka lat każdy uczestnik drogi był przyzwyczajony do tego, że pojazd pilotujący ma charakterystyczny wygląd, tak jak np. pojazdy policji lub straży pożarnej.
  2. Oklejenie pojazdu pilotującego – aktualny stan prawny nie nakłada żadnych obowiązków związanych z wyposażeniem pojazdu w odblaskowe oklejenie karoserii. Mając na uwadze, że większa część transportów nienormatywnych odbywa się nocą, bardzo istotne jest wprowadzenie takich rozwiązań, które znormalizują typ i sposób oklejenia pojazdów. W obecnych czasach każda firma okleja samochód zgodnie z własną koncepcją twórczą. Dlatego wzorem europejskich standardów przygotowano i przesłano do MIiB gotowy projekt oklejenia i wyposażenia pojazdu pilotującego. Nie jest to jeszcze ostateczna wersja, ale obrazuje potrzeby wyrażone przez doświadczonych pilotów.
  3. Protokół kontroli wymiarów pojazdu – przedstawiciele firm pilotujących z całej Polski, którzy spotkali się na początku grudnia 2015 r. z przedstawicielem ITD, przygotowali pełną treść nowego rozporządzenia, w którym dodano obowiązek sprawdzenia realnych wymiarów pojazdu nienormatywnego przed wyruszeniem w trasę. Aktualnie pilot nie ma obowiązku sprawdzenia wymiarów pojazdu nienormatywnego. To sprawia, że jedynym kryterium wyboru pilota jest cena. W ten sposób dochodzi do sytuacji, w której zwyczajny czarny samochód osobowy z dwoma światłami na dachu jedzie przed pojazdem ponadgabarytowym, nie spełniając żadnych funkcji, jakie powinien spełniać pojazd pilotujący ponadgabaryty. Taki nieprofesjonalny pilot jedynie „jedzie i świeci światłami” zamiast zabezpieczać ruch pojazdu. Zaproponowany protokół kontroli wymiarów pojazdu, który ma być podpisany przez wszystkich pilotów biorących udział w pilotowaniu oraz kierowcę pojazdu nienormatywnego, ma na celu zapewnienie rzetelnego sprawdzenia realnych wymiarów pojazdu, a tym samym ochronę polskiej infrastruktury drogowej (już żaden most nie okaże się zbyt niski) oraz zwiększenie bezpieczeństwa na drogach publicznych
 OSPTN wystąpiło do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa z propozycją znormalizowania typu i sposobu oklejenia pojazdów pilotujących – na zdjęciu propozycje oznakowania (fot.© OSPTN)
OSPTN wystąpiło do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa z propozycją znormalizowania typu i sposobu oklejenia pojazdów pilotujących – na zdjęciu propozycje oznakowania (fot. OSPTN)

Odpowiedzialność nadawcy za przekroczenia – zmiany w ustawie o ruchu drogowym oraz ustawie prawo przewozowe, jakie weszły w życie w 2012 r., miały na celu zwiększenie odpowiedzialności nadawców za nieprawidłowości w transporcie drogowym – głównie w zakresie przeciążeń osi oraz nieposiadanie odpowiednich zezwoleń na przejazd. Wszechobecne „przymykanie oczu” przez nadawców lub podawanie innej niż realna masy ładunku negatywnie wpływają na opinie o uczciwych przewoźnikach, którzy wykonują usługi przewozowe zgodnie z literą prawa. Niestety aktualna bezkarność załadowców i nadawców powoduje, że nierzetelni przewoźnicy są bardziej konkurencyjni cenowo, a tym samym odbierają możliwość wykonywania pracy tym, którzy świadczą swoje usługi na najwyższym poziomie. Zaproponowany przez OSPTN projekt zmian przepisów zawiera precyzyjne zapisy dotyczące odpowiedzialności nadawców za takie zachowanie.

Opracowała Renata Pawliszko