Historia: Co łączy firmę ZF ze sterowcem Zeppelin?

Lądowanie sterowca Graf Zeppelin (fot. ZF)

Marzenie o nieograniczonej mobilności na wodzie, lądzie i w powietrzu zdominowało postęp techniczny na początku XX w. Rozwój przemysłu i kluczowych technologii stymulowały pionierskie wizje miłośników techniki, kreatywnych umysłów i profesjonalnych wynalazców. W 1915 r. założono firmę „Zahnradfabrik GmbH”, aby produkować przekładnie do samolotów, pojazdów mechanicznych i do… sterowców.

Powstanie firmy ZF wiąże się ściśle z pionierską aktywnością hrabiego Ferdynanda Zeppelina, a tym samym z erą lotów wczesnych sterowców. Ale zacznijmy od początku. Hrabia Zeppelin już w latach 90. XIX w. rozpoczął konstruowanie sterowanych, sztywnych statków powietrznych z własnym napędem. 2 lipca 1900 r., gdy wykonywano pierwszy lot próbny pierwszego sterowca hrabiego Zeppelina – był to model LZ 1, w Manzell nad Jeziorem Bodeńskim, niedaleko Friedrichshafen – tysiące widzów stało przy brzegu, aby obejrzeć ten niecodzienny spektakl. Lot zakończył się po 18 minutach.

Hrabia Ferdynand Zeppelin (fot. ZF)

Zeppelin i jego pracownicy latami doskonalili technologię, w późniejszym czasie opracowano i zezłomowano jeszcze dwa sterowce. W roku 1908 hrabia poniósł poważne straty, gdy po awaryjnym lądowaniu w Echterdingen k. Stuttgartu sterowiec LZ 4 uległ zniszczeniu w pożarze. Po wypadku, w całych Niemczech przeprowadzono zbiórki pieniędzy, aby umożliwić Zeppelinowi kontynuowanie pracy nad latającymi „gigantami przestworzy”. Hrabia wykorzystał zaskakujący wynik tych zbiórek – łącznie prawie 6 milionów marek – do ekonomicznego „wsparcia” swoich planów.

Zeppelin i jego inżynierowie wiedzieli, że ich sterowiec potrzebuje komponentów technologicznych, na które praktycznie nie było wtedy dostawców: mocnych, ale lekkich dużych silników, lekkiego gazu, zaawansowanej technologii materiałowej, optymalnych skrzyń biegów – technologii, która była wówczas nowoczesna, ale również w przypadku innych elementów późniejszy rozwój miał odegrać decydującą rolę.
W 1908 r. założona została spółka „Luftschiffbau Zeppelin GmbH”, po tym jak powstała Fundacja Zeppelin zarządzająca zgromadzonymi funduszami i stanowiąca zalążek grupy kapitałowej.

20 sierpnia 1915 r. założono firmę „Zahnradfabrik” z siedzibą w Friedrichshafen. Produkowane w niej koła zębate i przekładnie, precyzyjnie wykonane z zastosowaniem nowego w tamtym czasie patentu, zapewniały optymalne przenoszenie mocy między silnikami i śmigłami sterowców Zeppelin. Dziś ZF Friedrichshafen AG jest największą firmą, która została zbudowana na bazie dziedzictwa firmy Zeppelin.

Parę ciekawostek nt. Zeppelina
• W latach 1930-31 r. „Graf Zeppelin” przelatywał na Śląskiem ( m.in. nad Wrocławiem, Wołczynem, Kluczborkiem, Opolem, Bytomiem, Raciborzem i Nysą a w Gliwicach, 5 lipca 1931 nawet wylądował)

1930 r, sterowiec nad Starym Miastem, Wrocław (fot.Fotopolska.eu)
Lata 1930-1935 , sterowiec nad Śródmieściem, Wrocław (fot.Fotopolska.eu)
Lata 1930-1935, okolice poczty głównej, Wrocław (fot. Fotopolska.eu)

• Spośród 114 zeppelinów wyprodukowanych przed rokiem 1918, tylko siedem było sterowcami cywilnymi. Obsługiwały one trasę z Friedrichshafen do Berlina i pokonywały ją w 9 godzin (pociągiem jechało się 24 godz.). Podczas ponad 1500 bezwypadkowych lotów przewieziono 34.000 pasażerów.
• Po I wojnie światowej rozpoczęła się era pasażerskich sterowców. Podróż latającym cygarem była nie tylko symbolem prestiżu, ale i nowoczesności. Była znacznie krótsza niż morski rejs. Na przykład lot z Frankfurtu do Nowego Jorku trwał około 60 godzin. Trzydzieści godzin dłużej leciało się do Rio de Janeiro.
• Swój sterowiec miała również Polska. „Lech” służył w siłach zbrojnych II Rzeczpospolitej w latach 1922-1928, a w 1926 r. można go było zobaczyć na warszawskim niebie.

Zeppelin obecnie, lot nad Schweinfurtem (fot. ZF)