Nienormatywna logistyka. Planowanie projektu

Ocena ryzyka transportu ładunków nienormatywnych na etapie przygotowywania projektu obejmuje też przewidywanie natężenia ruchu drogowego na trasie (także ewentualne zdarzenia specjalne). Niezbędne jest szacowanie całkowitego czasu przejazdu, odległości do pokonania, na wszelki wypadek warto też wziąć pod uwagę alternatywne środki transportu. Jeśli konieczna jest eskorta policji – powinna zostać uwzględniona w projekcie, podobnie jak specjalistyczny pilotaż na trasie. Oczywiście kierowcy wykonujący przewóz powinni znać specyfikę ładunku, rozmiary i ciężar zestawu oraz jego możliwości techniczne w zakresie np. pokonywania zakrętów. Nie bez znaczenia jest też uwzględnienie warunków pogodowych, a po próbnym pokonaniu trasy – zidentyfikowanie potencjalnych przeszkód możliwych do usunięcia (np. trudno przejezdne ronda i zakręty, znaki drogowe, drzewa, linie energetyczne itp.) oraz przeszkód nie do pokonania i w konsekwencji wymagających zmiany trasy przejazdu (mosty i wiadukty o zbyt małej wysokości/nośności itp.). Ta krótka lista z oczywistych względów nie wyczerpuje tematu – celem było jedynie pokazanie skali problemu.

W zależności od typu łabędziej szyi w naczepie konieczne jest odpowiednie dopasowanie położenia siodła w ciągniku (fot. Scheuerle)

Ocena trasy i miejsca dostawy

Znając miejsce dostawy i planowany przebieg trasy, zespół projektowy może sprecyzować wymagania techniczne dotyczące środków transportu zaangażowanych w realizację zadania – chodzi tu zwłaszcza o ciągniki występujące w klasycznej roli po połączeniu z łabędzią szyją naczepy lub przystosowane do ciągnięcia naczepy (modułów transportowych) z ładunkiem lub ich pchania po połączeniu sprzęgiem przyczepowym (tzw. sprzęg drabinkowy). Wykonywane są w tym celu stosowne obliczenia uwzględniające gradienty nachylenia drogi na trasie, współczynniki tarcia oraz moc uciągu ciągników przewidzianych do tego zadania. Gdy przewożone są ładunki o szczególnie dużej masie, należy uwzględnić korekty związane z gwałtownym wzrostem zapotrzebowania zarówno na siłę pociągową podczas podjazdów pod wzniesienia, jak i na moc hamowania (retardera, hamulca silnikowego) na zjazdach. Istotne w obliczeniach jest również uwzględnienie poprzecznego przechylenia drogi – w takim przypadku konieczne jest utrzymanie stałego poziomego położenia platformy ładunkowej.

Warto też ocenić, w jakim zakresie istnieją realne możliwości obniżenia wysokości zestawu (regulacja wysokości zawieszenia) pozwalające na bezpieczny przejazd pod wiaduktami lub innymi przeszkodami ograniczającymi maksymalną wysokość. Z kolei jeśli naczepa wyposażona jest w mechanizm wymuszonego skrętu osi (w przypadku bardziej specjalistycznych rozwiązań jest to w zasadzie regułą), to przygotowując przejazd, należy ocenić możliwości skrętu (kąt skrętu kół w naczepach np. z liniami osiowymi z zawieszeniem wahadłowym przekracza nawet 60°), sprawdzić sprawność układu zdalnego sterowania skrętem i kompetencje dodatkowego personelu odpowiedzialnego za jego obsługę i wsparcie kierowcy podczas pokonywania zakrętów.

Dysponując już wstępnie zestawionym zestawem i opisem technicznym przewożonego ładunku wraz z jego punktami mocowania, należy w prawidłowy sposób dobrać środki pozwalające na jego bezpieczne umocowanie na pokładzie ładunkowym. Pewne, bezpieczne zamocowanie ładunku jest niezwykle ważne.

Autor: Dariusz Piernikarski

Bibliografia

  1. Transport of Abnormal Loads to Wind Farms, Draft Consultation On Safety Excellence Standards, An IWEA Safety Series Toolkit, 2015.
  2. European Best Practice Guidelines for Abnormal Road Transports, European Commission, Directorate-General For Energy And Transport, 2008.
  3. Mocowanie ładunków w transporcie drogowym. Wytyczne odnośnie do dobrej praktyki europejskiej, Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Energii i Transportu,
Specjalistyczne naczepy są konstruowane z myślą o transporcie ładunków określonego rodzaju – odpowiednio wykorzystane gwarantują bezpieczeństwo, niezbędną ładowność oraz odpowiednie właściwości manewrowe (fot. Nooteboom)