Niskopodwoziowy transport budowlany

Ciężkie linie osiowe przeważnie mają zawieszenia hydrauliczne – poszczególne cylindry są ze sobą połączone, dzięki czemu możliwe jest wyrównywanie ciśnień. Zawieszenie hydrauliczne w niewielkim zakresie spełnia funkcje typowe dla elementów sprężystych (resorów czy miechów pneumatycznych) – przy niewielkich prędkościach jazdy ma to mniejsze znaczenie. Istotne jest to, że hydraulika pozwala na precyzyjną regulację wysokości pokładu i utrzymanie go w stałym położeniu poziomym niezależnie od kształtu podłoża, po którym porusza się pojazd. Gdy kluczowe jest maksymalne wytłumienie drgań przenoszonych od podłoża, np. przy transportowaniu ładunków wrażliwych na wstrząsy, do hydraulicznych obwodów ciśnieniowych dołączane są dodatkowo akumulatory gazowe (zbiorniki ciśnieniowe z azotem). Istotną zaletą zawieszeń hydraulicznych jest to, że przy identycznych wartościach przenoszonego obciążenia zajmują znacznie mniej miejsca niż miechy pneumatyczne. Z tych to powodów wahadłowe linie osiowe wyposaża się wyłącznie w zawieszenia hydrauliczne.

Układy skrętu osi stosowane są powszechnie w ciężkich i dłuższych pojazdach. Typowa naczepa niskopodwoziowa jeżdżąca na 3 lub 4 osiach sztywnych zostanie zapewne wyposażona w ostatnią oś samoskrętną z mechanizmem tarciowym wymuszającym kilkustopniowe wychylenie kół na zakrętach. W bardziej zaawansowanych konstrukcjach stosuje się mechanizmy skrętu wymuszonego – drążkowe lub linowe, połączone z obrotnicą, której ruch jest zależny od względnego położenia elementów sprzęgu siodłowego (sworznia i siodła). Pojazdy, w których stosowana jest większa liczba osi lub wymagana jest ponadprzeciętna manewrowość, wyposażane są w hydrauliczne, sterowane komputerowo systemy wymuszonego skrętu, pozwalające na sterowanie skrętem każdej z osi oddzielnie. Maksymalny kąt skrętu każdego z kół w osiach wahadłowych może wówczas sięgać nawet 60°.

Układy jezdne naczep niskopodwoziowych powstają często jako konstrukcje modułowe, o szerokich możliwościach wzajemnego łączenia – jest to możliwe nie tylko w obrębie gamy produktowej jednego producenta, ale również można łączyć ze sobą moduły różnych marek. Łączenie modułów (wzdłużne i poprzeczne), dołączanie dodatkowych linii osiowych czy rozdzielanie łabędziej szyi i pokładu ładunkowego wózkiem pośrednim pozwala na uzyskanie konfiguracji pojazdu zoptymalizowanej pod kątem rodzaju (ciężaru, rozmiarów) przewożonego ładunku.

Nie ma identycznych naczep
Klasyczne naczepy niskopodłogowe wykorzystywane do transportu maszyn budowlanych mają ramy łamane, tworzące charakterystyczną część zwaną łabędzią szyją – za nią znajduje się właściwa platforma ładunkowa o zmiennej wysokości. Są też naczepy superniskopodłogowe, w których wydzielono znacznie obniżony pokład środkowy. Układ jezdny tworzy najczęściej od 2 do 6 osi, często podwójnych, z ogumieniem bliźniaczym. Powierzchnię ładunkową naczep można konfigurować w dość szerokim zakresie dzięki wspomnianej modułowości konstrukcji. Zastosowanie pomostów dostępnych w różnych długościach i dobranych do stopnia rozsunięcia pozwala na przygotowanie powierzchni ładunkowej o pożądanej wielkości.
Załadunek przebiega w bardzo tradycyjny sposób: pokład – gdy jest taka możliwość – zostaje maksymalnie obniżony, a przewożona maszyna wjeżdża samodzielnie po odpowiednio rozstawionych rampach najazdowych. Regułą w tym przypadku jest, aby kąt utworzony przez rozkładane najazdy pomiędzy krawędzią pokładu a powierzchnią drogi nie przekraczał 11°. Inną możliwością jest odłączenie tylnego wózka jezdnego lub łabędziej szyi (zdecydowanie częściej) w naczepie – wtedy maszyna wjeżdża na pokład praktycznie z poziomu gruntu.
Oczywiście w branży budowlanej pojazdy niskopodwoziowe nie są wykorzystywane wyłącznie do przewożenia maszyn roboczych, transportowany na nich jest również wszelkiego rodzaju osprzęt i wyposażenie niezbędne na budowie. Często przy takich transportach pojawia się problem właściwego doboru – oprócz typowych łańcuchów i pasów – elementów zabezpieczających ładunek podczas transportu. W wielu krajach dopuszcza się wykorzystanie w tym celu typowych zamków stosowanych do mocowania kontenerów – można w ten sposób bezpiecznie mocować mniejsze elementy, o ile oczywiście są one wyposażone w odpowiednie otwory do ryglowania. Typowymi elementami wykorzystywanymi do zabezpieczania ładunków na naczepach/przyczepach niskopodwoziowych są również poziome i pionowe belki (kłonice) mocowane w przeznaczonych do tego kieszeniach rozmieszczonych w różnych miejscach pokładu. Pokład zazwyczaj uzbraja się też w pierścienie mocujące, wysuwane rozszerzenia boczne (zwiększające szerokość pojazdu z normatywnych 2550 mm do 3000 mm), wnęki na łyżkę koparki oraz rampy najazdowe w bardzo różnych konfiguracjach. Trzeba powiedzieć, że lista elementów wyposażenia dodatkowego pojazdów niskopodwoziowych nie ma granic: wszystko to, co jest potrzebne i technicznie osiągalne, znajduje zastosowanie.

Autor: Dariusz Piernikarski

3-osiowe naczepy MAX Trailer z rodziny MAX100 to modele z rozciąganym pokładem ładunkowym i hydraulicznie podnoszonym pokładem w części przedniej, umożliwiającym wjazd na balkon łabędziej szyi maszynom o niewielkim prześwicie lub słabych własnościach trakcyjnych (fot. Faymonville)