Niskopodwoziowy transport budowlany

Zmodernizowana klasyka w ofercie firmy Goldhofer – przyczepy niskopodwoziowe TU 3/TU 4 expert – cechą charakterystyczną tych pojazdów jest rama uniesiona do góry nad przednimi osiami i pochyła w części tylnej. W najnowszej wersji zoptymalizowano długość pokładu, dzięki czemu obniżono wysokość środka ciężkości, nowy dyszel z obrotnicą ułatwia sprzęganie i manewrowanie samochodem z przyczepą (fot. Goldhofer)

Praktyczność przede wszystkim
Nisko położony pokład ładunkowy potrzebny jest np. do transportu maszyn roboczych, których własna prędkość jazdy jest zbyt niska, aby mogły samodzielnie przemieszczać się na większe odległości. Dotyczy to w szczególności maszyn budowlanych, których maksymalna prędkość jazdy nie przekracza zazwyczaj 25 km/h. Istotą jest tu maksymalne obniżenie wysokości całego zestawu, pozwalające na zachowanie dopuszczalnych 4 m, a jednocześnie obniżenie położenia środka ciężkości, zwiększające stabilność i bezpieczeństwo jazdy. Koparki, ładowarki kołowe, frezarki do asfaltu, spychacze, walce drogowe, rozściełacze do asfaltu, żurawie budowlane, podesty robocze to tylko kilka przykładowych kandydatów na przewóz pojazdami niskopodwoziowymi. W przypadku wykorzystania zestawów niskopodwoziowych do przewozu maszyn budowlanych często kluczowym warunkiem jest utrzymanie całkowitej długości zestawu poniżej normatywnych 16,5 m. Zestaw taki to najczęściej trzyosiowy ciągnik siodłowy połączony z 3- lub 4-osiową naczepą.

Niskopodwoziówka w najprostszym wydaniu to przyczepa centralnoosiowa lub przyczepa klasyczna z dyszlem i obrotnicą. Tego typu pojazdy wykorzystywane są przede wszystkim do transportu niewielkich maszyn budowlanych. Przyczepy sprzęgane są z wieloosiowymi samochodami budowlanymi, począwszy od stosunkowo lekkich, jak np. Unimog z żurawiem i zabudową skrzyniową, a na ciężkich, 5-osiowych, 50-tonowych wywrotkach skończywszy. Przyczepy niskopodwoziowe mogą mieć nawet do 5 osi jezdnych, co pozwala na uzyskanie ładowności dochodzącej do 40 t. Różnorodność techniczna naczep niskopodwoziowych jeszcze wyraźniej jest widoczna w cięższych wariantach wagowych. Pojawiają się możliwości jednokrotnej lub kilkustopniowej zmiany długości, stosowane są różne warianty pokładów ładunkowych, specjalistyczne adaptery pozwalające na mocowanie i przewóz ładunków określonego rodzaju.

Ze względu na ciężar przewożonego ładunku pojazdy uzbrajane są w dodatkowe linie osiowe pozwalające na uzyskanie dopuszczalnych jednostkowych obciążeń osi czy poprawę manewrowości całego zestawu ciągnik–naczepa. W zależności od obowiązujących w danym kraju dopuszczalnych nacisków na osie możliwe jest zastosowanie niskich wózków jezdnych, tzw. dolly. Mogą one znajdować się między ciągnikiem a łabędzią szyją (tzw. jeepdolly) lub między łabędzią szyją a pokładem (tzw. interdolly). Wózki takie mogą mieć do 3 osi i podnoszą zwrotność całego zestawu.
Zdarza się także, że naczepa niskopodwoziowa jest konstruowana z myślą o przewozie konkretnego rodzaju ładunku – przykładem mogą być łopaty wirników elektrowni wiatrowych, które obecnie osiągają długość dochodzącą do 60 m. Są także konstrukcje absolutnie jednostkowe, przygotowywane zadaniowo, których powtórne, dodajmy – efektywne ekonomicznie, wykorzystanie bywa sporadyczne.

Nooteboom po ponad 10-letnich zmaganiach prawnych doczekał się w listopadzie 2016 r. uznania patentów na unikatowe połączenie osi wahadłowych i wnęki na łyżkę koparki, zastosowane w niskopodwoziowych naczepach z rodziny Pendel-X Euro PXE (fot. Nooteboom)

Podwozia
Wciąż wiele modeli przyczep i naczep niskopodwoziowych wyposaża się w mechaniczne elementy sprężyste, czyli resory piórowe. Pakiety resorów wykorzystywane są powszechnie w układach 2-osiowych wózków typu tandem lub jako elementy zawieszeń dołączanych opcjonalnych agregatów jezdnych. Resory paraboliczne znajdziemy przede wszystkim w lżejszych modelach, tam gdzie nośności osi nie przekraczają typowo 5,5 t – te układy jezdne są praktycznie bezobsługowe. W wariantach, w których osie mają nośność w zakresie 5,5–10 t, standardem jest stosowanie zawieszeń pneumatycznych.