Alternatywne źródła napędu w autobusach

fot. Daimler

Ze względu na specyfikę pracy (krótkie dystanse, codzienne garażowanie w stałym miejscu) autobusy miejskie stały się doskonałym obiektem do testów ekologicznych napędów alternatywnych.

Presja ekologiczna odcisnęła silne piętno na rynku autobusowym, w szczególności w przewozach miejskich i lokalnych. Posiadanie floty autobusów zasilanych ekologicznym paliwem jest dziś swoistą nobilitacją dla miasta, dlatego też w ciągu paru ostatnich lat coraz więcej ośrodków w Polsce zdecydowało się na inwestycje w ekologiczny tabor autobusowy. Trend ten rozwija się napędzany przez stale zaostrzane normy czystości spalin i presję organizacji pozarządowych. Producenci, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom społecznym, rozwijają więc napędy alternatywne – hybrydowe czy elektryczne – dając także przewoźnikom możliwość wyboru spośród co najmniej kilku rodzajów ekologicznych paliw zasilających konwencjonalne silniki spalinowe. Zasilane nimi pojazdy mają już dziś funkcjonalność porównywalną z autobusami napędzanymi standardowymi silnikami Diesla. Niestety, nie ma róży bez kolców. Nowoczesne, ekologiczne pojazdy kosztują więcej niż ich odpowiedniki zasilane olejem napędowym. Przewoźnicy boją się też wyższych kosztów serwisu i nieufnie podchodzą do kwestii trwałości takich autobusów.

Błękitne paliwo
Stosunkowo najłatwiejszym do zastosowania paliwem alternatywnym względem oleju napędowego jest gaz ziemny. Podobnie jak ropa, także gaz jest jednak paliwem nieodnawialnym, w związku z czym jego wykorzystanie nie jest w pełni zgodne z zasadą odnawialności i zrównoważonego rozwoju. Najważniejszą zaletą gazu ziemnego jest wielokrotnie niższy poziom emisji pyłu zawieszonego (cząstek stałych) w porównaniu ze spalaniem oleju napędowego. Można uznać, że autobus napędzany gazem ziemnym emituje śladowe ilości cząstek stałych, ze względu więc na niską emisję jest rozwiązaniem w pełni zasadnym.
Większość liczących się na rynku producentów autobusów ma w ofercie pojazdy zasilane CNG (Compresed Natural Gas – sprężony gaz ziemny), znacznie rzadziej stosowane są silniki napędzane LNG (Liquid Natural Gas – skroplony gaz ziemny). Podstawowym składnikiem paliw gazowych jest metan. Wbrew obiegowej opinii metan jest stosunkowo bezpiecznym paliwem, w razie ewentualnego rozszczelnienia zbiorników lub instalacji szybko ulega rozproszeniu w atmosferze. Eksploatacja autobusów zasilanych gazem ziemnym jest też nieco tańsza niż ich dieslowskich odpowiedników. Wadą zasilania gazowego jest konieczność instalacji drogich i ciężkich stalowych lub kompozytowych butli wysokociśnieniowych (dla CNG) lub niskotemperaturowych, kriogenicznych (dla LNG). CNG i LNG wymagają specjalistycznych stacji tankowania, co przy obecnym rozwoju infrastruktury praktycznie wyklucza ich zastosowanie w transporcie dalekobieżnym. W pojazdach zasilanych oczyszczonymi z domieszek CNG i LNG nie ma konieczności stosowania filtrów cząstek stałych, aby osiągnąć parametry spalin wymagane normą Euro VI. Spora szansa rozwoju tego rodzaju napędu wiąże się z wykorzystaniem biogazu jako jednego z odnawialnych źródeł energii.

Ogniwo wodorowe to jeden z mniej popularnych kierunków rozwoju napędów alternatywnych (fot. Daimler)
Ogniwo wodorowe to jeden z mniej popularnych kierunków rozwoju napędów alternatywnych (fot. Daimler)