Słowo klucz: uptime

Zasada Pareto – powtórka z logistyki
Określenie znaczenia poszczególnych asortymentów części zamiennych znajdujących się w magazynie ma istotny wpływ na zastosowany sposób zarządzania ich zapasem, a w konsekwencji na sposób planowania ich produkcji. W ujęciu bardziej ogólnym wobec setek, a nawet tysięcy pozycji występujących w zapasach magazynu centralnego każdego producenta pojazdów znalezienie sposobu zmniejszającego wielowymiarowość tego zagadnienia urasta do rangi celu strategicznego. Stosowane w praktyce systemy klasyfikacji towarów i surowców – w naszym przypadku części zamiennych – opierają się na dwóch metodach: analizie ABC i analizie CVA (Critical Value Analysis) [1].

Analiza ABC jest dokonywana na doskonale znanej w naukach ekonomicznych zasadzie 80-20, sformułowanej przez włoskiego ekonomistę Vilfredo Pareto – stąd też często zasada ABC nazywana jest również zasadą Pareto. Głównym założeniem tej zasady jest stwierdzenie, że około 20% elementów decyduje w 80% o efektach danego zagadnienia.
W ujęciu związanym z zarządzaniem stanami części magazynowanych można powiedzieć, że 20% części generuje 80% obrotów. Chcąc wykorzystać analizę ABC w klasycznym ujęciu do zarządzania np. stanami magazynu części zamiennych w serwisie samochodowym, należy przyjąć podział ogółu pozycji asortymentowych na trzy klasy (A, B i C), biorąc za kryterium tego podziału udział poszczególnych asortymentów w łącznej wartości sprzedaży. Kryterium przyporządkowania może stanowić wyrażona w różnych miarach wielkość zapotrzebowania, produkcji lub sprzedaży w danym okresie. W grupie A znajdą się pozycje asortymentowe mające największy udział w sprzedaży i na ogół są one nieliczne. Do grupy C (najliczniejszej) zalicza się z kolei pozycje asortymentowe, które tylko w niewielkim stopniu partycypują w wartości sprzedaży ogółem. Natomiast grupa B będzie zawierać pozycje pozostałe. Kształt relacji ilościowo-wartościowych zgodnych z zasadą Pareto przedstawia rysunek [1].

Podział asortymentów materiałowych według metody ABC [1]
Podział asortymentów materiałowych według metody ABC [1]
Natomiast analiza CVA charakteryzuje się bardziej podmiotowym podejściem niż ilościowa analiza ABC. Wymaga opracowania dokładnych kryteriów podziału wyrobów opartych na ich ważności dla ostatecznego kryterium (np. sprzedaży). W ramach podziału asortymentu, zgodnie z zasadą CVA, można wyróżnić następujące grupy:
1. Wyroby o najwyższym priorytecie (zawsze w zapasie).
2. Wyroby ważne (dopuszczalne wystąpienie niewielkich braków magazynowych).
3. Wyroby o średnim priorytecie (dopuszczalne wystąpienie okresowych braków).
4. Wyroby o niskim priorytecie (potrzebne, ale mogą występować braki w magazynie).
Przydział poszczególnych wyrobów i części zamiennych do jednej z wymienionych grup warunkuje wielkość utrzymywanego zapasu, co w konsekwencji wpływa na sposób planowania produkcji.