Kierowca pod lupą

Przy wyborze miejsca na odpoczynek nie należy się kierować tylko „ofertą” MOP, ale także bardziej prozaicznymi sprawami jak możliwość bezpiecznego zatrzymania zestawu (fot. Krone)

Monitoring czasu pracy kierowców ma chronić przed nieuczciwą konkurencją między przewoźnikami i przede wszystkim zwiększać bezpieczeństwo na drogach poprzez wymuszanie odpoczynku kierowców. W rzeczywistości nie zawsze jest tak idealnie.

Zawód kierowcy zalicza się do zajęć trudnych i niebezpiecznych, a od wykonujących go osób wymaga się szczególnych predyspozycji psychofizycznych. Rejestrowanie czasu pracy kierowców ma służyć przede wszystkim im samym i chronić od nieracjonalnego zarządzania ich czasem pracy przez przedsiębiorców. Odbywanie wymaganych minimalnych przerw w jeździe oraz przestrzeganie nieprzerwanego dobowego i tygodniowego wypoczynku ma według rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego zapewnić, że za kierownicą zasiądzie wypoczęty kieromonitoringwca. Wypoczęty, czyli taki, którego reakcje na sytuację drogową będą szybkie, a podejmowane decyzje właściwe. Organami władzy, które w Polsce monitorują i egzekwują przestrzeganie czasu pracy, są m.in. Policja oraz Inspekcja Transportu Drogowego, a poza granicami naszego kraju odpowiedniki tych instytucji.

Kontrole stanu technicznego i parametrów pojazdu, w tym m.in. wysokości i wagi, mogą być bardzo drobiazgowe (fot: Krone)
Kontrole stanu technicznego i parametrów pojazdu, w tym m.in. wysokości i wagi, mogą być bardzo drobiazgowe (fot. Krone)

Kondycja psychofizyczna kierowców

Zmęczenie nie ma jednoznacznej definicji, ale określa się je jako wewnętrzny stan organizmu polegający na obniżeniu zdolności do pracy i działania zarówno na poziomie procesów fizjologicznych, jak i psychicznych, będący skutkiem uprzednio podjętego wysiłku. Zmęczenie wyraża się pogorszeniem funkcji psychomotorycznych i poznawczych, przejawiając się takimi zjawiskami, jak senność, ospałość, mikrodrzemki, obniżony poziom uwagi i gotowości do działania, obniżona czujność, wahania w zakresie sprawności działania, skłonność do popełniania błędów.

Sposób zabezpieczenia ładunku także podlega kontroli. Pasy muszą mieć atesty, a sam ładunek powinien być zabezpieczony przed przemieszczeniem najlepiej jak jest to możliwe (fot: Krone)
Sposób zabezpieczenia ładunku także podlega kontroli. Pasy muszą mieć atesty, a sam ładunek powinien być zabezpieczony przed przemieszczeniem najlepiej jak jest to możliwe (fot. Krone)

Senność i ospałość odnosi się do nieodpartej potrzeby snu, która ma podłoże biologiczne, może też być skutkiem zmęczenia. Zmęczenie zaś wiąże się z niechęcią do kontynuowania podjętej uprzednio czynności, co wynika z fizycznego lub umysłowego wysiłku lub wykonywania tego samego zadania przez dłuższy czas¹. Ze względu na złożoną sytuację, w jakiej funkcjonuje kierowca, wyróżnia się aż cztery rodzaje zmęczenia: mięśniowe, sensoryczne, umysłowe i emocjonalne.

Czynniki, które wywołują zmęczenie, umownie dzieli się na sytuacyjne, czyli zewnętrzne i związane z samym kierowcą. Do czynników zewnętrznych zalicza się: mikroklimat w kabinie, ergonomię miejsca pracy, wibracje, zachowanie się innych uczestników ruchu, jego nasilenie, warunki pogodowe, jakość drogi i jej infrastruktury. Do czynników mających wpływ na zmęczenie związanych z kierowcą należą: jego wiek, kondycja psychofizyczna i zdrowotna, liczba godzin prowadzenia pojazdu i wypoczynku poprzedzającego jazdę, indywidualny przebieg okołodobowych rytmów biologicznych, stosowane leki oraz spożywanie posiłków i alkoholu.